کشاورزان استانهای شمالی میگویند افزایش هزینه نهادهها، محدودیت منابع آبی و فاصله چشمگیر قیمت مزرعه تا بازار، سود تولید را کاهش داده و ادامه فعالیت را دشوارتر از گذشته کرده است؛ وضعیتی که کارشناسان نسبت به پیامدهای آن بر امنیت غذایی و قیمت محصولات کشاورزی هشدار میدهند.
ابراهیم حاتمی- آوای خزر: زمینهای حاصلخیز شمال کشور که سالها یکی از مهمترین پشتوانههای تولید محصولات کشاورزی محسوب میشدند، امروز با مجموعهای از چالشهای اقتصادی و اقلیمی روبهرو هستند. کمآبی، افزایش هزینههای تولید، گرانی نهادهها و نوسانات بازار، فشار مضاعفی را بر کشاورزان گلستان، مازندران و گیلان وارد کرده است.
این شرایط بهویژه در استان گلستان که سهم مهمی در تولید گندم کشور دارد و در برخی مناطق آن برنجکاری نیز رواج یافته، بیش از گذشته مورد توجه فعالان این بخش قرار گرفته است. کشاورزان معتقدند افزایش هزینههای تولید در کنار نامتناسب بودن قیمت فروش محصولات، سودآوری فعالیتهای کشاورزی را کاهش داده و ادامه کار را دشوارتر کرده است.
افزایش هزینهها؛ کاهش انگیزه تولید
در یکی از روستاهای کشاورزی گلستان، کشاورزی باسابقه که سالها در زمینه کشت گندم و برنج فعالیت دارد، از شرایطی سخن میگوید که به گفته او هر سال پیچیدهتر میشود.
او با اشاره به کاهش منابع آبی و افزایش قیمت سم، کود و بذر میگوید: «ما فقط میخواهیم بتوانیم با زحمت خودمان زندگی کنیم و محصولمان با قیمت منصفانه به فروش برسد.»
به گفته وی، رشد هزینههای تولید با افزایش متناسب قیمت فروش همراه نبوده و همین مسئله باعث شده برخی کشاورزان سطح زیرکشت خود را کاهش دهند یا بخشی از زمینهایشان را بدون کشت رها کنند.
چالشی مشترک در استانهای شمالی
مشکلات مطرحشده تنها به گلستان محدود نیست. در مازندران و گیلان نیز کشاورزان با مسائلی مشابه مواجهاند؛ استانهایی که بخش مهمی از تولید برنج و دیگر محصولات اساسی کشور را برعهده دارند اما همزمان با کمآبی، هزینههای بالای تولید و بیثباتی بازار دستوپنجه نرم میکنند.
کارشناسان معتقدند تداوم این روند میتواند بر میزان تولید داخلی تأثیر گذاشته و وابستگی به واردات برخی محصولات را افزایش دهد؛ موضوعی که در نهایت امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
سهم واسطهها در بازار محصولات کشاورزی
یکی از مهمترین گلایههای کشاورزان به نحوه توزیع و فروش محصولات بازمیگردد. آنان میگویند بخش قابل توجهی از سود زنجیره تولید تا مصرف نصیب واسطهها میشود، در حالی که تولیدکننده سهم اندکی از ارزش نهایی محصول دریافت میکند.
به گفته فعالان این بخش، محصولی که با هزینه و زحمت فراوان در مزرعه تولید میشود، اغلب با قیمت پایین از کشاورز خریداری شده اما با چندین برابر قیمت به دست مصرفکننده میرسد؛ وضعیتی که هم تولیدکننده و هم مصرفکننده را متضرر میکند.
حمایت از کشاورزی؛ راهکار کنترل قیمتها
کارشناسان بر این باورند که کنترل قیمت محصولات کشاورزی در بازار بدون حمایت مؤثر از تولیدکنندگان امکانپذیر نیست. آنان بر ضرورت ساماندهی بازار نهادهها، نظارت بر قیمت کود و سم، بهروزرسانی قیمتهای خرید تضمینی، توسعه بیمه کشاورزی، گسترش سامانههای نوین آبیاری و کاهش نقش واسطههای غیرضروری تأکید دارند.
کشاورزی در شمال کشور تنها یک فعالیت اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از زنجیره تأمین امنیت غذایی کشور به شمار میرود. از این رو، حل مشکلات این بخش نیازمند برنامهریزی دقیق، حمایت عملی و تصمیمگیریهای مؤثر برای حفظ تولید و پایداری معیشت کشاورزان است.
انتهای پیام/
